Czy można odrzucić spadek po terminie? Co zrobić, gdy przegapisz 6 miesięcy?

Kiedy spadek się odrzuca? I co mówi prawo?

Zgodnie z art. 1015 §1 Kodeksu cywilnego:

„Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania.”

W praktyce oznacza to, że masz 6 miesięcy od dnia śmierci bliskiej osoby (jeśli jesteś wprost powołany z ustawy lub testamentu), by złożyć stosowne oświadczenie przed sądem lub notariuszem.

Jeśli tego nie zrobisz – z mocy prawa przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza, czyli z ograniczoną odpowiedzialnością za długi.

Nie wiesz, czy uda się jeszcze odrzucić spadek? Obawiasz się długów zmarłego?

Ale co, jeśli nie miałeś pojęcia o śmierci spadkodawcy? Albo sądziłeś, że sprawa nie dotyczy Ciebie?

Czy można odrzucić spadek po terminie?

Tak – ale tylko w wyjątkowych przypadkach. Trzeba złożyć wniosek do sądu o przywrócenie terminu na podstawie art. 1015 §2 Kodeksu cywilnego i przepisów ogólnych o terminach procesowych (art. 168 KPC).

Wymagane jest wykazanie, że niedochowanie terminu było niezawinione – czyli nastąpiło z przyczyn od Ciebie niezależnych.

Przykłady z życia:

• Pani Anna mieszkała od lat za granicą i nie utrzymywała kontaktu z rodziną. Dowiedziała się o śmierci ojca pół roku po fakcie. W sądzie wykazała, że nikt jej nie powiadomił, a kontakt był zerwany – termin jej przywrócono.

• Pan Marek był przekonany, że po wujku dziedziczy jedynie kuzyn. Dopiero po wezwaniu do zapłaty przez wierzyciela dowiedział się, że spadł na niego obowiązek. Przedstawił w sądzie swoją niewiedzę jako usprawiedliwioną – skutecznie.

Co musisz zrobić – krok po kroku:

1. Przygotuj wniosek o przywrócenie terminu (art. 168 KPC) – wraz z oświadczeniem o odrzuceniu spadku.

2. Uzasadnij, że uchybienie nastąpiło bez Twojej winy – dołącz dowody (np. dokumentację leczenia, korespondencję, świadków).

3. Złóż wniosek do sądu rejonowego właściwego dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.

4. Zrób to niezwłocznie, czyli nie później niż w ciągu tygodnia od momentu, w którym ustała przeszkoda (np. dowiedziałeś się o spadku).

Psychologiczno-praktyczny aspekt:

Wiele osób czuje lęk, wstyd lub niepokój, gdy dowiaduje się, że być może „przegapiły” ważny termin. Towarzyszy im przekonanie, że nie da się już nic zrobić. Tymczasem sądy w sprawach spadkowych są często skłonne analizować indywidualne okoliczności – zwłaszcza gdy chodzi o ochronę majątku dzieci czy osób starszych.

Najgorsze, co można zrobić – to nic. Czas działa na Twoją niekorzyść, dlatego warto szybko zasięgnąć porady adwokata.

Fragment z orzecznictwa:

„Uchylenie się od skutków niezłożenia oświadczenia w terminie jest dopuszczalne, jeśli brak działania wynikał z usprawiedliwionej niewiedzy lub przeszkody natury faktycznej.”

(Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2013 r., I CSK 293/12)

Nie wiesz, czy uda się jeszcze odrzucić spadek? Obawiasz się długów zmarłego?

Skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Tomasz Waszkiewicz w Białymstoku. Pomagam w odrzucaniu spadków, przygotowywaniu wniosków o przywrócenie terminów i reprezentuję klientów w postępowaniach spadkowych.

Dane kontaktowe:

• Adres: ul. Sukienna 8 lok. 9, 15-881 Białystok

• Telefon: +48 690 433 085, +48 888 18 80 80

• E-mail: kancelaria@kancelariawaszkiewicz.pl