Co wchodzi w skład spadku? Moment otwarcia spadku i zasady dziedziczenia

Kiedy dochodzi do otwarcia spadku?

Otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 k.c.). To oznacza, że prawa i obowiązki majątkowe przechodzą na spadkobierców automatycznie – nie trzeba czekać na żadne formalne orzeczenie sądu.

Moment otwarcia spadku ma zasadnicze znaczenie, bo:

• określa, kto w danej chwili jest spadkobiercą,

• wpływa na ustalenie składu majątku i jego wartości,

• wyznacza ramy czasowe dla oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (6 miesięcy od chwili dowiedzenia się o tytule powołania – art. 1015 k.c.).

Co wchodzi w skład spadku?

Do spadku wchodzą prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które:

• miały charakter prywatny,

• były zbywalne,

• nie wygasły z chwilą śmierci.

Najczęściej będą to:

• własność nieruchomości i ruchomości,

• środki finansowe (w tym na rachunkach bankowych),

• udziały w spółkach osobowych,

• wierzytelności (np. z tytułu pożyczek udzielonych przez spadkodawcę),

• zobowiązania (np. niespłacone kredyty, pożyczki, długi alimentacyjne).

Co nie wchodzi w skład spadku?

Nie wszystkie prawa i obowiązki przechodzą na spadkobierców. Ze spadku wyłączone są m.in.:

• prawa ściśle związane z osobą zmarłego (np. służebność osobista, umowa o pracę),

• prawa niezbywalne (np. prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy),

• roszczenia o świadczenia alimentacyjne – wygasają z chwilą śmierci,

• członkostwo w niektórych organizacjach (np. spółdzielniach mieszkaniowych – z wyjątkami).

Przykład z praktyki

Pan Marek przed śmiercią miał na koncie bankowym 50 tys. zł oraz był właścicielem mieszkania. Zaciągnął również kredyt konsumencki w wysokości 20 tys. zł. Po jego śmierci, spadkobiercy nabyli zarówno aktywa (konto i mieszkanie), jak i zobowiązanie (dług kredytowy).

Cytat z orzecznictwa

„W skład spadku wchodzą tylko te prawa i obowiązki majątkowe, które nie są ściśle związane z osobą zmarłego i które są zbywalne” – uchwała SN z 30 czerwca 1964 r., III CZP 37/64.

Wątek praktyczno-psychologiczny

Często spadkobiercy są zaskoczeni, że oprócz majątku dziedziczą także zobowiązania. Dlatego tak ważne jest, aby przed złożeniem oświadczenia o przyjęciu spadku dokładnie ustalić, z czym wiąże się jego nabycie – najlepiej przy wsparciu profesjonalnego doradcy prawnego.

⸻

Potrzebujesz pomocy w sprawach spadkowych?

Kancelaria Adwokacka Tomasz Waszkiewicz w Białymstoku świadczy kompleksową pomoc w sprawach dziedziczenia – od analizy składu spadku po reprezentację przed sądem. Zapraszam do kontaktu.

Dane kontaktowe:

• Adres: ul. Sukienna 8 lok. 9, 15-881 Białystok

• Telefon: +48 690 433 085, +48 888 18 80 80

• E-mail: kancelaria@kancelariawaszkiewicz.pl