Co wchodzi w skład spadku? Moment otwarcia spadku i zasady dziedziczenia
28 kwi
Kiedy dochodzi do otwarcia spadku?
Otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 k.c.). To oznacza, że prawa i obowiązki majątkowe przechodzą na spadkobierców automatycznie – nie trzeba czekać na żadne formalne orzeczenie sądu.
Moment otwarcia spadku ma zasadnicze znaczenie, bo:
• określa, kto w danej chwili jest spadkobiercą,
• wpływa na ustalenie składu majątku i jego wartości,
• wyznacza ramy czasowe dla oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (6 miesięcy od chwili dowiedzenia się o tytule powołania – art. 1015 k.c.).
Co wchodzi w skład spadku?
Do spadku wchodzą prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które:
• miały charakter prywatny,
• były zbywalne,
• nie wygasły z chwilą śmierci.
Najczęściej będą to:
• własność nieruchomości i ruchomości,
• środki finansowe (w tym na rachunkach bankowych),
• udziały w spółkach osobowych,
• wierzytelności (np. z tytułu pożyczek udzielonych przez spadkodawcę),
• zobowiązania (np. niespłacone kredyty, pożyczki, długi alimentacyjne).
Co nie wchodzi w skład spadku?
Nie wszystkie prawa i obowiązki przechodzą na spadkobierców. Ze spadku wyłączone są m.in.:
• prawa ściśle związane z osobą zmarłego (np. służebność osobista, umowa o pracę),
• prawa niezbywalne (np. prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy),
• roszczenia o świadczenia alimentacyjne – wygasają z chwilą śmierci,
• członkostwo w niektórych organizacjach (np. spółdzielniach mieszkaniowych – z wyjątkami).
Przykład z praktyki
Pan Marek przed śmiercią miał na koncie bankowym 50 tys. zł oraz był właścicielem mieszkania. Zaciągnął również kredyt konsumencki w wysokości 20 tys. zł. Po jego śmierci, spadkobiercy nabyli zarówno aktywa (konto i mieszkanie), jak i zobowiązanie (dług kredytowy).
Cytat z orzecznictwa
„W skład spadku wchodzą tylko te prawa i obowiązki majątkowe, które nie są ściśle związane z osobą zmarłego i które są zbywalne” – uchwała SN z 30 czerwca 1964 r., III CZP 37/64.
Wątek praktyczno-psychologiczny
Często spadkobiercy są zaskoczeni, że oprócz majątku dziedziczą także zobowiązania. Dlatego tak ważne jest, aby przed złożeniem oświadczenia o przyjęciu spadku dokładnie ustalić, z czym wiąże się jego nabycie – najlepiej przy wsparciu profesjonalnego doradcy prawnego.
⸻
Potrzebujesz pomocy w sprawach spadkowych?
Kancelaria Adwokacka Tomasz Waszkiewicz w Białymstoku świadczy kompleksową pomoc w sprawach dziedziczenia – od analizy składu spadku po reprezentację przed sądem. Zapraszam do kontaktu.
Dane kontaktowe:
• Adres: ul. Sukienna 8 lok. 9, 15-881 Białystok
• Telefon: +48 690 433 085, +48 888 18 80 80
• E-mail: kancelaria@kancelariawaszkiewicz.pl
Sprawdź naszą ofertę usług prawnych
Oferujemy kompleksowe usługi prawne, które pomogą Ci w rozwiązywaniu trudnych spraw. Sprawdź naszą ofertę i skontaktuj się z nami!
Przeglądaj inne artykuły
23 cze
Pojęcie wypadku drogowego. Dlaczego prawidłowa kwalifikacja zdarzenia ma znaczenie dla odszkodowania
W języku potocznym niemal każde zdarzenie na drodze określane jest mianem „wypadku”. Z prawnego punktu widzenia sprawa wygląda jednak bardziej złożenie. Inne konsekwencje wywołuje kolizja drogowa, inne wypadek drogowy, a jeszcze inne katastrofa w ruchu lądowym. Prawidłowe ustalenie charakteru zdarzenia ma znaczenie nie tylko dla odpowiedzialności karnej sprawcy, ale również dla dochodzenia odszkodowania, zadośćuczynienia oraz innych świadczeń należnych poszkodowanemu. W praktyce kancelaryjnej często spotykamy się z sytuacjami, w których poszkodowani nie wiedzą, jakie prawa im przysługują, ponieważ skupiają się wyłącznie na skutkach zdrowotnych lub uszkodzeniu pojazdu. Tymczasem już na etapie zgłoszenia szkody warto wiedzieć, czym w świetle prawa jest wypadek drogowy i jakie konsekwencje wywołuje dla uczestników zdarzenia. W niniejszym artykule wyjaśniamy podstawowe pojęcia, omawiamy znaczenie kwalifikacji zdarzenia oraz wskazujemy, dlaczego właściwe zabezpieczenie materiału dowodowego bezpośrednio po zdarzeniu może mieć decydujący wpływ na późniejsze postępowanie odszkodowawcze.
5 cze
Adwokat Białystok - w jakich sprawach warto skorzystać z pomocy kancelarii?
Nie każda sprawa wymaga natychmiastowego skierowania pozwu do sądu. Nie każda też kończy się procesem. Jednak w praktyce bardzo wiele problemów prawnych zaczyna się od jednego pisma, jednej decyzji, jednej rozmowy albo jednego terminu, którego nie wolno przegapić. I właśnie wtedy konsultacja z adwokatem może przesądzić o dalszym przebiegu sprawy. Adwokat w Białymstoku może pomóc zarówno osobie prywatnej, jak i przedsiębiorcy - w sprawie rodzinnej, spadkowej, cywilnej, karnej, pracowniczej, ubezpieczeniowej, a także w sporze z kontrahentem, urzędem, ubezpieczycielem albo Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Istota pomocy prawnej nie sprowadza się wyłącznie do napisania pisma. Dobra pomoc prawna polega przede wszystkim na ocenie sytuacji, ustaleniu ryzyk, dobraniu strategii i przeprowadzeniu klienta przez sprawę w taki sposób, aby nie działał po omacku. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy warto zgłosić się do adwokata w Białymstoku, jakie dokumenty przygotować na pierwszą konsultację i dlaczego czasem jedna dobrze przeprowadzona analiza pozwala uniknąć długiego, kosztownego i niepotrzebnego sporu.
5 cze
„Dezubekizacja” renty rodzinnej nie działa z automatu — sąd przywrócił świadczenie
W sporach o tzw. „dezubekizację” rent rodzinnych kluczowe jest jedno: sama formalna kwalifikacja w informacji IPN nie zamyka sprawy. W wyroku z 10 grudnia 2025 r. Sąd Okręgowy (wydział pracy i ubezpieczeń społecznych) zmienił decyzję ZER MSWiA i przywrócił rentę rodzinną do wysokości sprzed 1 października 2017 r., uznając, że organ nie wykazał, aby zmarły funkcjonariusz rzeczywiście „pełnił służbę na rzecz państwa totalitarnego” w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej.  To nie był spór o historię pisaną pieczątką, lecz o konkretne czynności służbowe: co dana osoba robiła, jaki miała zakres obowiązków i czy jej działania godziły w prawa i wolności człowieka. I — co ważne w praktyce — sąd przypomniał, że postępowanie jest kontradyktoryjne: organ ma obowiązek przedstawić dowody, a nie tylko powołać się na „automatyzm” ustawy.
23 lut
Zmiany dla kierowców w 2026 r. — kalendarz wejścia w życie i praktyczne skutki (część 1)
W obiegu medialnym mówi się o „zmianach w kodeksie drogowym”, ale ad meritum chodzi o pakiet kilku ustaw: zmian w ustawie – Prawo o ruchu drogowym, a także w Kodeksie karnym (k.k.), Kodeksie wykroczeń (k.w.) i przepisach o kierujących pojazdami. Co najważniejsze dla kierowcy: te regulacje nie wchodzą w życie jednego dnia. Część obowiązuje już od końca stycznia 2026 r., kolejne od marca, a niektóre dopiero od czerwca i września. Poniżej przygotowałem praktyczną „mapę zmian” — bez legend, za to z datami, które naprawdę mają znaczenie przy ocenie ryzyka mandatu, zatrzymania prawa jazdy albo odpowiedzialności karnej.