Zmiany dla kierowców w 2026 r. — kalendarz wejścia w życie i praktyczne skutki (część 1)
23 lut
1. Na początek porządek w datach — bo tu łatwo się pomylić
W 2026 r. kierowców dotykają przede wszystkim dwie nowelizacje:
- Ustawa z 17 października 2025 r. (Dz.U. (Dziennik Ustaw) z 2025 r. poz. 1676) — opublikowana 2 grudnia 2025 r.; zasadniczo wchodzi po 3 miesiącach, ale z wyjątkami (część przepisów później).
- Ustawa z 4 grudnia 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1872) — opublikowana 29 grudnia 2025 r.; zasadniczo wchodzi po 30 dniach, ale część przepisów (m.in. o drifcie wprost w ustawie drogowej) później, po 3 miesiącach.
W praktyce oznacza to, że kierowca powinien zapamiętać cztery daty:
- 29 stycznia 2026 r. (pierwszy pakiet z Dz.U. poz. 1872),
- 3 marca 2026 r. (główna część pakietu z Dz.U. poz. 1676),
- 3 czerwca 2026 r. (m.in. kaski dla dzieci i młodzieży do 16 lat),
- 3 września 2026 r. (część regulacji dotyczących okresu próbnego).
To nie jest drobiazg redakcyjny. W sprawach o wykroczenia i przestępstwa data czynu decyduje o wszystkim.
2. Co weszło (lub wchodzi) najpierw — pakiet „anty-brawura”
To jest ta część, która budzi największe emocje, i słusznie. Ustawa z 4 grudnia 2025 r. (Dz.U. poz. 1872) wprowadza m.in.:
a) Nowe przestępstwa w Kodeksie karnym (k.k.)
Dodano:
- art. 178c k.k. — penalizacja organizowania/prowadzenia nielegalnego wyścigu oraz udziału w nim jako kierujący,
- art. 178d k.k. — tzw. „jazda brawurowa” (rażące przekroczenie prędkości + rażące naruszenie innych zasad + narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo).
To ważna zmiana jakościowa. Do tej pory wiele zachowań kończyło się na wykroczeniu albo „rozproszonych” kwalifikacjach. Teraz ustawodawca buduje odrębny typ przestępstwa. Krótko mówiąc: mniej miejsca na tłumaczenie, że „nic się przecież nie stało”.
b) Legalna definicja „nielegalnego wyścigu”
Wprowadzono art. 115 § 26 k.k., który definiuje nielegalny wyścig. Co istotne, ustawodawca objął definicją także m.in. celowe wprowadzenie pojazdu w poślizg lub utratę styczności koła z nawierzchnią podczas niezgłoszonego spotkania motoryzacyjnego.
To ma znaczenie procesowe: kończą się spory typu „to nie był wyścig, tylko pokaz”. Od teraz punkt wyjścia jest opisany wprost w ustawie.
c) Surowsze konsekwencje przy najcięższych skutkach
Nowelizacja zaostrza odpowiedzialność m.in. przez dodanie art. 177 § 2a k.k. (wypadek ze skutkiem śmiertelnym/ciężkim przy określonych okolicznościach, np. w warunkach z art. 178d albo podczas nielegalnego wyścigu) oraz przez zmiany w przepisach o zakazie prowadzenia pojazdów i wymiarze kary.
3. Przepadek pojazdu — szerzej i ostrzej
Nowelizacja zmienia także art. 44b k.k.. W praktyce:
- rozszerzono katalog sytuacji, gdy sąd może orzec przepadek pojazdu,
- przy określonych przypadkach (w tym przy stężeniu alkoholu co najmniej 1,5‰ albo 0,75 mg/dm³) ustawodawca przewidział zasadę obligatoryjnego przepadku, z wyjątkiem szczególnych okoliczności.
To jest ten moment, w którym kończy się żartobliwe „jakoś to będzie”. Nie będzie. Będzie bardzo drogo — albo bardzo dolegliwie.
4. Spoty, zloty, drift — od kiedy i co realnie grozi
Tu trzeba rozróżnić dwie rzeczy, bo często są wrzucane do jednego worka.
a) Zgłaszanie większych spotkań motoryzacyjnych
Dodano art. 65ja ustawy – Prawo o ruchu drogowym, który przewiduje obowiązek wcześniejszego zawiadomienia organu gminy dla spotkań dotyczących prezentacji pojazdów (powyżej 10 pojazdów) na otwartej/ogólnodostępnej przestrzeni.
Równolegle w Kodeksie wykroczeń (k.w.) pojawiły się sankcje dla organizatorów, uczestników, a nawet widzów takich niezgłoszonych wydarzeń (art. 52aa k.w.), z podniesionymi progami grzywien.
b) Drift i „jazda na jednym kole”
Nowelizacja z Dz.U. poz. 1872 dopisuje wprost do ustawy drogowej zakaz kierowania pojazdem w sposób powodujący celowy poślizg (drift) lub celową utratę styczności koła z nawierzchnią (art. 60 ust. 5 PoRD (Prawo o ruchu drogowym)), a następnie powiązuje to z zatrzymaniem prawa jazdy. Ta część weszła z opóźnieniem — po 3 miesiącach od ogłoszenia, czyli praktycznie od końca marca 2026 r. (w praktyce komunikacyjnie wskazywane jako 30 marca).
5. Drugi pakiet: młodzi kierowcy, prędkość poza zabudowanym, hulajnogi, kaski
Ustawa z 17 października 2025 r. (Dz.U. poz. 1676) to pakiet bardziej „systemowy”.
a) Prawo jazdy kategorii B od 17 lat
Przepisy przewidują możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii B od 17. roku życia, ale:
- uprawnienie działa do pełnoletności wyłącznie na terytorium Polski,
- przez określony czas wymaga obecności pasażera-opiekuna spełniającego ustawowe warunki (wiek, staż, brak zakazów itd.).
To rozwiązanie nie jest „ulgą”, tylko modelem nadzorowanego wejścia do ruchu.
b) Zatrzymanie prawa jazdy także poza obszarem zabudowanym
To jedna z najważniejszych zmian praktycznych: rozszerzono mechanizm zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h także na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym.
W kancelarii takie sprawy będą wracały regularnie, bo wielu kierowców wciąż myśli kategoriami: „poza miastem można sobie pozwolić na więcej”. Ustawodawca właśnie powiedział: nie.
c) Kaski i hulajnogi — ale uwaga na datę
Nowelizacja przewiduje:
- obowiązek kasków dla osób poniżej 16 lat poruszających się m.in. rowerem, hulajnogą elektryczną i urządzeniem transportu osobistego,
- podniesienie minimalnego wieku użytkownika hulajnogi elektrycznej/urządzenia transportu osobistego z 10 do 13 lat.
- Te rozwiązania mają wejść 3 czerwca 2026 r. (a nie w marcu).
d) Okres próbny i surowsze zasady dla świeżych kierowców
Ustawa przewiduje rozbudowany model okresu próbnego (w tym zakaz jazdy przy 0,0‰, konsekwencje za naruszenia i mechanizmy przedłużania okresu próbnego), ale część tych regulacji — zgodnie z komunikatem Policji — zacznie być stosowana dopiero od 3 września 2026 r.
To właśnie pokazuje, dlaczego sama lektura nagłówka prasowego nie wystarcza. Diabeł, jak zwykle, siedzi w przepisach przejściowych.
6. Wątek praktyczny — gdzie kierowcy najczęściej popełniają błąd
Najczęstszy błąd nie jest natury technicznej, tylko poznawczej: rutyna. Kierowca jedzie znaną trasą, droga wydaje się pusta, warunki „na oko” dobre, więc zaczyna traktować ograniczenia jako sugestię. A potem wchodzi w sprawę policyjną albo karną.
Ministerstwo Infrastruktury (MI) wskazywało przy uzasadnianiu zmian, że poważne skutki wypadków często dotyczą właśnie dróg poza obszarem zabudowanym i nadmiernej prędkości. To koresponduje z praktyką orzeczniczą: sąd nie patrzy wyłącznie na cyfrę na liczniku, ale na cały kontekst manewru i warunków.
I tu warto przypomnieć tezę z orzecznictwa Sądu Najwyższego (SN):
„o bezpiecznej prędkości pojazdu nie decyduje sama jej wartość”
— wyrok SN z 19 września 2019 r., sygn. II KK 230/18.
To zdanie — krótkie, ale celne — dobrze tłumaczy kierunek obecnych zmian. Ustawodawca zaostrza przepisy, a sądy i tak będą badały także sposób jazdy, sytuację drogową i realne zagrożenie.
7. Co z tego wynika dla czytelnika bloga — praktyczna lista kontrolna
Na dziś rekomenduję kierowcom (i przedsiębiorcom mającym floty) trzy proste działania:
- Aktualizacja procedur i instrukcji dla kierowców
- Zwłaszcza jeśli firma ma auta służbowe, kurierów, handlowców albo młodych pracowników.
- Szkolenie wewnętrzne z datami wejścia w życie
- Nie „omówienie zmian”, tylko konkret: co obowiązuje od kiedy.
- Weryfikacja polityki odpowiedzialności za powierzenie pojazdu
- Bo temat wskazania użytkownika pojazdu także został w nowelizacji „dociśnięty” i wraca w praktyce częściej, niż wielu przedsiębiorców zakłada.
Według naszego doświadczenia w sprawach drogowych najdroższy jest zwykle nie mandat, tylko lekceważenie pierwszego sygnału — wezwania, zatrzymania dokumentu, notatki urzędowej albo źle złożonych wyjaśnień. Potem trzeba naprawiać procesowo to, co można było uporządkować od razu.
Dlatego jeżeli potrzebują Państwo:
- analizy konkretnej sytuacji drogowej (mandat, zatrzymanie prawa jazdy, kolizja/wypadek),
- obrony w sprawie o wykroczenie albo przestępstwo komunikacyjne,
- wdrożenia procedur dla firmy (flota, kierowcy, odpowiedzialność za pojazdy),
zapraszam do kontaktu z kancelarią.
Kancelaria Adwokacka Tomasz Waszkiewicz
ul. Sukienna 8 lok. 9, 15-881 Białystok
tel. +48 690 433 085
tel. +48 888 18 80 80
e-mail: kancelaria@kancelariawaszkiewicz.pl
Sprawdź naszą ofertę usług prawnych
Oferujemy kompleksowe usługi prawne, które pomogą Ci w rozwiązywaniu trudnych spraw. Sprawdź naszą ofertę i skontaktuj się z nami!
Przeglądaj inne artykuły
23 cze
Pojęcie wypadku drogowego. Dlaczego prawidłowa kwalifikacja zdarzenia ma znaczenie dla odszkodowania
W języku potocznym niemal każde zdarzenie na drodze określane jest mianem „wypadku”. Z prawnego punktu widzenia sprawa wygląda jednak bardziej złożenie. Inne konsekwencje wywołuje kolizja drogowa, inne wypadek drogowy, a jeszcze inne katastrofa w ruchu lądowym. Prawidłowe ustalenie charakteru zdarzenia ma znaczenie nie tylko dla odpowiedzialności karnej sprawcy, ale również dla dochodzenia odszkodowania, zadośćuczynienia oraz innych świadczeń należnych poszkodowanemu. W praktyce kancelaryjnej często spotykamy się z sytuacjami, w których poszkodowani nie wiedzą, jakie prawa im przysługują, ponieważ skupiają się wyłącznie na skutkach zdrowotnych lub uszkodzeniu pojazdu. Tymczasem już na etapie zgłoszenia szkody warto wiedzieć, czym w świetle prawa jest wypadek drogowy i jakie konsekwencje wywołuje dla uczestników zdarzenia. W niniejszym artykule wyjaśniamy podstawowe pojęcia, omawiamy znaczenie kwalifikacji zdarzenia oraz wskazujemy, dlaczego właściwe zabezpieczenie materiału dowodowego bezpośrednio po zdarzeniu może mieć decydujący wpływ na późniejsze postępowanie odszkodowawcze.
5 cze
Adwokat Białystok - w jakich sprawach warto skorzystać z pomocy kancelarii?
Nie każda sprawa wymaga natychmiastowego skierowania pozwu do sądu. Nie każda też kończy się procesem. Jednak w praktyce bardzo wiele problemów prawnych zaczyna się od jednego pisma, jednej decyzji, jednej rozmowy albo jednego terminu, którego nie wolno przegapić. I właśnie wtedy konsultacja z adwokatem może przesądzić o dalszym przebiegu sprawy. Adwokat w Białymstoku może pomóc zarówno osobie prywatnej, jak i przedsiębiorcy - w sprawie rodzinnej, spadkowej, cywilnej, karnej, pracowniczej, ubezpieczeniowej, a także w sporze z kontrahentem, urzędem, ubezpieczycielem albo Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Istota pomocy prawnej nie sprowadza się wyłącznie do napisania pisma. Dobra pomoc prawna polega przede wszystkim na ocenie sytuacji, ustaleniu ryzyk, dobraniu strategii i przeprowadzeniu klienta przez sprawę w taki sposób, aby nie działał po omacku. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy warto zgłosić się do adwokata w Białymstoku, jakie dokumenty przygotować na pierwszą konsultację i dlaczego czasem jedna dobrze przeprowadzona analiza pozwala uniknąć długiego, kosztownego i niepotrzebnego sporu.
5 cze
„Dezubekizacja” renty rodzinnej nie działa z automatu — sąd przywrócił świadczenie
W sporach o tzw. „dezubekizację” rent rodzinnych kluczowe jest jedno: sama formalna kwalifikacja w informacji IPN nie zamyka sprawy. W wyroku z 10 grudnia 2025 r. Sąd Okręgowy (wydział pracy i ubezpieczeń społecznych) zmienił decyzję ZER MSWiA i przywrócił rentę rodzinną do wysokości sprzed 1 października 2017 r., uznając, że organ nie wykazał, aby zmarły funkcjonariusz rzeczywiście „pełnił służbę na rzecz państwa totalitarnego” w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej.  To nie był spór o historię pisaną pieczątką, lecz o konkretne czynności służbowe: co dana osoba robiła, jaki miała zakres obowiązków i czy jej działania godziły w prawa i wolności człowieka. I — co ważne w praktyce — sąd przypomniał, że postępowanie jest kontradyktoryjne: organ ma obowiązek przedstawić dowody, a nie tylko powołać się na „automatyzm” ustawy.