Pojęcie wypadku drogowego. Dlaczego prawidłowa kwalifikacja zdarzenia ma znaczenie dla odszkodowania

Czym jest wypadek drogowy?

W obowiązujących przepisach prawa cywilnego nie znajdziemy jednej uniwersalnej definicji wypadku drogowego. Pojęcie to funkcjonuje przede wszystkim na gruncie prawa karnego oraz praktyki organów ścigania.

Najczęściej przyjmuje się, że wypadek drogowy jest zdarzeniem w ruchu lądowym, którego skutkiem jest naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia człowieka trwający dłużej niż 7 dni albo śmierć uczestnika ruchu.

Jeżeli skutki zdrowotne są lżejsze i trwają nie dłużej niż 7 dni, zdarzenie zwykle kwalifikowane jest jako kolizja drogowa.

Z perspektywy osoby dochodzącej odszkodowania rozróżnienie to ma znaczenie przede wszystkim dowodowe. Wypadek drogowy zazwyczaj wiąże się bowiem z:

• interwencją Policji,
• sporządzeniem dokumentacji urzędowej,
• prowadzonym postępowaniem karnym lub przygotowawczym,
• zabezpieczeniem śladów na miejscu zdarzenia,
• dokumentacją medyczną potwierdzającą obrażenia.

Materiał ten często staje się później podstawowym dowodem w postępowaniu przeciwko ubezpieczycielowi.

Wypadek komunikacyjny a kolizja drogowa

W praktyce odszkodowawczej oba pojęcia bywają używane zamiennie, co nie zawsze jest prawidłowe.

Kolizja drogowa dotyczy najczęściej szkód majątkowych. Dochodzi do uszkodzenia pojazdu, infrastruktury drogowej lub innego mienia, natomiast uczestnicy nie odnoszą obrażeń kwalifikowanych jako średni lub ciężki uszczerbek na zdrowiu.

Wypadek drogowy występuje wtedy, gdy dochodzi do poważniejszych następstw dotyczących zdrowia lub życia człowieka.

Dla poszkodowanego różnica może oznaczać możliwość dochodzenia znacznie szerszego katalogu roszczeń, obejmującego między innymi:

• zadośćuczynienie za krzywdę,
• zwrot kosztów leczenia,
• zwrot kosztów rehabilitacji,
• zwrot utraconych dochodów,
• rentę,
• odszkodowanie za zwiększone potrzeby życiowe.

Znaczenie wypadku drogowego na gruncie odpowiedzialności cywilnej

W prawie odszkodowawczym zasadnicze znaczenie ma nie tyle sama nazwa zdarzenia, ile fakt powstania szkody i możliwość przypisania odpowiedzialności określonemu podmiotowi.

W przypadku ruchu pojazdów mechanicznych odpowiedzialność często opiera się na zasadzie ryzyka, o której szerzej będziemy pisać w kolejnych artykułach.

Oznacza to, że poszkodowany nie zawsze musi wykazywać klasyczną winę kierowcy. W wielu przypadkach wystarczające jest wykazanie:

• zaistnienia zdarzenia,
• powstania szkody,
• związku przyczynowego między zdarzeniem a szkodą.

Jest to rozwiązanie korzystne dla poszkodowanych, ponieważ ułatwia dochodzenie roszczeń od sprawcy lub jego ubezpieczyciela.

Przykład z praktyki kancelarii

Kierujący samochodem osobowym nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniu. Doszło do zderzenia z prawidłowo jadącym motocyklistą.

Początkowo poszkodowany uznał, że odniósł jedynie niegroźne stłuczenia. Kilka dni później pojawiły się jednak silne dolegliwości bólowe kręgosłupa szyjnego oraz barku. Badania wykazały uraz wymagający kilkumiesięcznej rehabilitacji.

W takiej sytuacji zdarzenie, które początkowo mogło wydawać się zwykłą kolizją, nabiera istotnego znaczenia z punktu widzenia odpowiedzialności odszkodowawczej. Poszkodowany może dochodzić nie tylko kosztów naprawy motocykla, ale również świadczeń związanych z uszkodzeniem ciała i rozstrojem zdrowia.

Jakie dowody warto zabezpieczyć po wypadku?

W praktyce kancelaryjnej często okazuje się, że największym problemem nie jest samo wykazanie winy sprawcy, lecz brak odpowiedniej dokumentacji.

Po zdarzeniu warto zabezpieczyć:

• zdjęcia miejsca zdarzenia,
• dane świadków,
• notatkę Policji,
• dokumentację medyczną,
• rachunki za leczenie i rehabilitację,
• dokumenty potwierdzające utratę dochodów,
• korespondencję z ubezpieczycielem.

Im wcześniej zostaną zgromadzone dowody, tym łatwiejsze jest późniejsze wykazanie wysokości szkody.

Dlaczego poszkodowani często bagatelizują skutki wypadku?

Bezpośrednio po zdarzeniu organizm człowieka działa pod wpływem silnego stresu i adrenaliny. W rezultacie wiele osób nie odczuwa od razu wszystkich skutków urazu.

W praktyce oznacza to, że uczestnik wypadku może opuścić miejsce zdarzenia o własnych siłach, a dopiero po kilku dniach zgłosić się do lekarza z nasilającymi się objawami bólowymi.

Z tego powodu nie warto lekceważyć nawet pozornie niewielkich dolegliwości. Wczesna diagnostyka jest istotna zarówno dla procesu leczenia, jak i dla późniejszego wykazania związku pomiędzy wypadkiem a powstałymi następstwami zdrowotnymi.

Orzecznictwo

W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie podkreśla się, że podstawową funkcją prawa odszkodowawczego jest pełna kompensacja szkody. Poszkodowany powinien zostać postawiony, w możliwie największym stopniu, w sytuacji, w jakiej znajdowałby się, gdyby do zdarzenia nie doszło.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 16 maja 2002 r., V CKN 1273/00, odszkodowanie powinno obejmować normalne następstwa zdarzenia wywołującego szkodę, pozostające w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem.

Teza ta pozostaje aktualna również w sprawach dotyczących szkód powstałych wskutek wypadków komunikacyjnych.

Podsumowanie

Pojęcie wypadku drogowego ma znaczenie znacznie szersze niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Od prawidłowej kwalifikacji zdarzenia zależy często zakres odpowiedzialności sprawcy, możliwości dowodowe poszkodowanego oraz rodzaj świadczeń, których można dochodzić od ubezpieczyciela.

Dlatego już od pierwszych chwil po zdarzeniu warto zadbać o zabezpieczenie dowodów, dokumentacji medycznej i informacji dotyczących przebiegu wypadku. W wielu przypadkach działania podjęte bezpośrednio po zdarzeniu decydują o powodzeniu późniejszego postępowania odszkodowawczego.

Jeżeli uczestniczyli Państwo w wypadku komunikacyjnym i mają wątpliwości dotyczące przysługujących roszczeń, warto skonsultować swoją sytuację z profesjonalnym pełnomocnikiem.

Kancelaria Adwokacka Tomasz Waszkiewicz

ul. Sukienna 8 lok. 9

15-881 Białystok

tel. +48 690 433 085

tel. +48 888 18 80 80

e-mail: kancelaria@kancelariawaszkiewicz.pl